Okręty podwodne typu Nautilus
Okręty podwodne typu Nautilus to włoskie jednostki, które powstały na początku XX wieku, w okresie wzmożonego rozwoju technologii morskiej i militarnej. Zbudowane w latach 1911–1913 w Arsenale w Wenecji, dwa okręty tego typu, „Nautilus” oraz „Nereide”, weszły w skład Regia Marina w 1913 roku. Ich służba miała miejsce głównie na wodach Morza Śródziemnego, gdzie obie jednostki wzięły udział w działaniach I wojny światowej. W wyniku działań wojennych, jedna z jednostek została utracona, a druga przetrwała konflikt, lecz ostatecznie została skreślona z listy floty w 1919 roku.
Projekt i budowa
Projekt okrętów typu Nautilus został stworzony przez inż. majora Curio Bernardisa w 1910 roku. Był to jego pierwszy projekt dotyczący okrętów podwodnych, który miał na celu zwiększenie możliwości operacyjnych włoskiej marynarki wojennej. Okręty charakteryzowały się jednokadłubową konstrukcją, co było nowatorskim rozwiązaniem jak na tamte czasy. Główne zbiorniki balastowe umieszczono na śródokręciu, a trymujące na dziobie i rufie. Kształt kadłuba przypominał linie kadłubów torpedowców, co miało wpływ na ich manewrowość i prędkość.
Pomimo pierwotnych planów dotyczących umieszczenia trzeciej wyrzutni torpedowej na pokładzie, zrezygnowano z tego pomysłu podczas budowy. Okręty typu Nautilus stały się protoplastami późniejszych jednostek typu N, które również zostały zaprojektowane przez Bernardisa i były budowane seryjnie podczas I wojny światowej. Stępki obu okrętów położono w 1911 roku, a zwodowane zostały w 1913 roku.
Dane taktyczno-techniczne
Okręty podwodne typu Nautilus były niewielkimi jednostkami przybrzeżnymi. Długość całkowita wynosiła 40,96 metra, szerokość 4,3 metra, a zanurzenie 2,93 metra. Wyporność normalna wynosiła 225 ton na powierzchni i 303 tony w zanurzeniu. Napęd tych okrętów był oparty na dwóch silnikach wysokoprężnych Sulzer o łącznej mocy 600 KM. Pod wodą energia dostarczały dwa silniki elektryczne Ansaldo o mocy 320 KM.
Dzięki dwóm wałom napędowym obracającym śruby, okręty mogły osiągnąć prędkość 13,2 węzła na powierzchni oraz 8 węzłów w zanurzeniu. Zasięg operacyjny wynosił 1000 Mm przy prędkości 10 węzłów na powierzchni oraz 64 Mm przy prędkości 3 węzłów pod wodą. Zapas paliwa wynosił sześć ton, co umożliwiało długotrwałe operacje morskie.
Okręty były wyposażone w dwie stałe dziobowe wyrzutnie torpedowe kalibru 450 mm oraz posiadały zapas czterech torped. Załoga jednego okrętu składała się z dwóch oficerów oraz siedemnastu podoficerów i marynarzy.
Służba
„Nautilus” został wcielony do służby w Regia Marina 9 września 1913 roku, a „Nereide” dołączył do floty 20 grudnia tego samego roku. Po zakończeniu testów oba okręty weszły do składzie 3. eskadry okrętów podwodnych stacjonującej w Brindisi. W czasie służby brały udział w rejsach szkoleniowych oraz patrolach ofensywnych na wodach Morza Adriatyckiego.
Gdy Włochy przystąpiły do I wojny światowej, jednostki te były częścią 3 dywizjonu okrętów podwodnych znajdującego się również w Brindisi. Podczas jednej z misji, która miała miejsce 5 sierpnia 1915 roku, „Nereide” został zatopiony u wybrzeży wyspy Pelagosa przez austro-węgierski okręt podwodny SM U-5 dowodzony przez kapitana mariny Georga von Trappa.
Po utracie „Nereide”, „Nautilus” został przeniesiony do obrony Tarentu w czerwcu 1917 roku. Od roku 1918 służył jako jednostka szkolna dla sił zwalczania okrętów podwodnych (ZOP). Ostatecznie „Nautilus” został skreślony z listy floty 31 lipca 1919 roku po zakończeniu działań wojennych.
Zakończenie
Okręty podwodne typu Nautilus stanowią ważny element historii włoskiej marynarki wojennej we wczesnym XX wieku. Pomimo krótkiej służby i ograniczonej liczby jednostek, ich projekt oraz zastosowanie technologii podwodnej miały istotny wpływ na rozwój następnych generacji okrętów podwodnych we Włoszech. Utrata „Nereide” podczas działań wojennych pokazuje niebezpieczeństwa związane z operacjami podwodnymi oraz wyzwania, przed jakimi stawały wszystkie marynarki wojenne tamtych czasów. Z kolei przetrwanie „Nautilusa” do końca wojny świadczy o trwałości i skuteczności włoskiego designu oraz konstrukcji okrętów podwodnych tamtej epoki.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).