Dioskuria (1971) – Historia i Służba Okrętu
Dioskuria, wcześniej znana jako Kalypso i Ypoploiarchos Batsis, to gruziński kuter rakietowy, który ma swoje korzenie w Grecji. Okręt ten, będący przedstawicielem francuskiego typu La Combattante II, został wprowadzony do służby w 1971 roku. Jego historia jest interesującym przykładem ewolucji okrętów wojennych oraz zmian politycznych w regionie Morza Czarnego. W artykule tym przyjrzymy się zamówieniu i budowie Dioskurii, jej specyfikacji technicznej, uzbrojeniu oraz służbie w Marynarce Wojennej Grecji i Gruzji.
Zamówienie i budowa
W 1969 roku Grecja złożyła zamówienie na cztery kutry rakietowe w stoczni CMN w Cherbourgu. Okręty te miały być zbudowane według sprawdzonego projektu francuskiego typu La Combattante II. Dioskuria była pierwszym okrętem z serii, który został wodowany 27 kwietnia 1971 roku. Po zakończeniu procesu budowy, kuter został przekazany Greckiej Marynarce Wojennej 12 stycznia 1972 roku, a jego służba rozpoczęła się 1 maja tego samego roku.
Specyfikacja techniczna
Kuter rakietowy Dioskuria miał standardową wyporność wynoszącą 234 tony oraz maksymalną wyporność równą 255 ton. Jego długość wynosiła 47 metrów, szerokość 7,1 metra, a zanurzenie osiągało wartość 2,5 metra. Kadłub okrętu wykonany był ze stali, natomiast nadbudówka z lekkich stopów, co przyczyniło się do obniżenia masy całkowitej.
Napęd Dioskurii stanowiły cztery silniki wysokoprężne MTU MD 16V 538 TB90 o mocy łącznej wynoszącej 12 000 KM. Dzięki temu okręt mógł osiągnąć prędkość maksymalną wynoszącą 36,5 węzłów. Zasięg operacyjny kutra wynosił 2000 mil morskich przy prędkości 15 węzłów oraz 850 mil morskich przy prędkości 25 węzłów. Zapas paliwa wynosił natomiast 39 ton.
Uzbrojenie
Dioskuria była uzbrojona w nowoczesne jak na swoje czasy systemy broni. Główne uzbrojenie stanowiły cztery nieruchome wyrzutnie pocisków manewrujących MM38 Exocet, które mogły wystrzeliwać pociski o zasięgu do 42 km i głowicy ważącej 165 kg. Oprócz tego okręt był wyposażony w artylerię przeciwlotniczą składającą się z czterech działek Oerlikon kal. 35 mm umieszczonych w dwóch podwójnych wieżach. Działa te charakteryzowały się szybkostrzelnością wynoszącą do 550 strzałów na minutę oraz zasięgiem do 6 km.
Dodatkowym elementem uzbrojenia były dwie wyrzutnie torped przeciw okrętom podwodnym kalibru 533 mm na rufie. Umożliwiały one wystrzeliwanie torped AEG SST-4, które były kierowane przewodowo.
Wyposażenie i systemy elektroniczne
Dioskuria była także dobrze wyposażona w systemy elektroniczne. Posiadała stację radiolokacyjną Thomson CSF Triton oraz radar kierowania ogniem Thomson CSF Pollux. Do nawigacji wykorzystywano radar Decca 1226C. W celu efektywnego kierowania ogniem zastosowano system Thomson CSF Vega, a dla identyfikacji swój-obcy służył system Plessey IFF Mk 10. Dodatkowo okręt był wyposażony w system wykrywania opromieniowania przez radary Thomson CSF DR2000S.
Służba w Marynarce Wojennej
Po objęciu służby w Greckiej Marynarce Wojennej, Dioskuria odbyła szereg misji oraz ćwiczeń wojskowych. Początkowo otrzymała numer burtowy P 54, jednakże już w czerwcu 1976 roku została przemianowana na „Ypoploiarchos Batsis” na cześć porucznika D. Batsisa, który poległ podczas II wojny światowej. W tym czasie zmieniono również numer burtowy na P 17.
W trakcie swojej służby Dioskuria przepłynęła imponujący dystans równy 212 000 mil morskich. W kwietniu 2004 roku okręt został przekazany Gruzji i przemianowany na „Dioskuria”, otrzymując numer burtowy 303. Nowa nazwa odnosiła się do greckiej kolonii antycznej znajdującej się na terenie współczesnej Gruzji.
Udział w wojnie rosyjsko-gruzińskiej
Dioskuria stała się jednym z kluczowych elementów sił morskich Gruzji podczas wojny rosyjsko-gruzińskiej w sierpniu 2008 roku. Była jednym z dwóch kutrów rakietowych, które posiadała gruzińska marynarka; drugim był poradziecki kuter „Tbilisi”. Już w sierpniu po przekazaniu okrętu Gruzji pełnił on rolę flagowego jednostki podczas międzynarodowego zespołu BLACKSEAFOR na Morzu Czarnym.
Niestety podczas konfliktu Dioskuria została zniszczona przez rosyjskie wojska przy nabrzeżu bazy w Poti. Atak ten miał miejsce prawdopodobnie zarówno z powodu ataku lotniczego, jak i działań flotylli przeciwnika.
Zakończenie
Dioskuria to przykład nie tylko technicznego zaawansowania swojego czasu, ale także zmieniających się realiów politycznych w regionie Morza Czarnego. Okręt przeszedł długą drogę od momentu swojego powstania jako kuter rakietowy należący do Grecji do kluczowej jednostki gruzińskiej marynarki wojennej w okresie konfliktu z Rosją. Jego historia obrazuje nie tylko ewolucję technologii
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).